بخش پنجم فیش حج عمره تمتع: تقصيـر خریدار یا فروشنده فیش حج

واجب پنجم از فیش حج عمره تمتع، «تقصير» است.

فیش حج : «تقصير»، يعنى كوتاه كردن در خرید فروش فیش حج ؛ و مراد از آن در اينجا اين است كه مقدارى از هزینه فیش حج است.
توجه: در عمره تمتع، تراشيدن سر به جاى تقصير، جايز نيست و كفايت هم نمى كند و اگر بتراشد بايد ـ طبق نص و فتواى مشهور ـ كفّاره بدهد.
زمان و مكان تقصير
1 ـ زمان تقصير، بعد از تمام شدن سعى است و چنانچه كسى قبل از فارغ شدن از سعى تقصير نمود، كافى نيست و بايد كفّاره بدهد اگر عمدى بوده است و احتياط در صورت نسيان گذشت.
2 ـ لازم نيست تقصير بلافاصله بعد از سعى بجا آورده شود.
3 ـ لازم نيست تقصير در مروه بجا آورده شود و مُحرم مى تواند هر جا دلش خواست تقصير نمايد ولى تا تقصير ننموده محرّمات احرام بر او حلال نمى شود.
شرايط تقصير
1 ـ تقصير بايد با نيّت و قصد قربت صورت گيرد.
و اگر كسى بخواهد آن را برزبان آورد، مى تواند اين جمله را بگويد: «تقصير مى كنم به نيّت عمره تمتع از حَجّة الاسلام يا حج مستحبى قربةً الى اللّه ».
2 ـ در تقصير ـ مانند سعى ـ طهارت و ستر عورت و امثال آن، شرط نيست.
ترك تقصير
1 ـ اگر كسى تقصير را فراموش كند تا بعد از مُحرم شدن براى حج، عمره اش صحيح است ولى بنابر احتياط واجب، بايد يك گوسفند كفّاره بدهد.
2 ـ اگر عمدا تا وقت احرام حج، تقصير را ترك نمود، جمعى تصريح دارند كه عمره او باطل و حج او به افراد تبديل مى شود و لازم است بعد از حج، عمره مفرده بجا آورد و بعضى تصريح كرده اند حج را در سال بعد اعاده نمايد.

چگونگى خروج از احرام توسط تقصير
تا زمانى كه مُحرم تقصير ننموده، محرمات احرام بر او حلال نمى شود و وقتى كه در عمره تمتع، تقصير با شرايط آن انجام شود، همه محرّمات احرام بر او حلال مى شود، و تراشيدن سر بعد از تقصير در عمره تمتع ظاهر، عدم حرمت آن است از جهت احرام، و اما عدم حرمت آن به جهت منافات با احتمال وجوب توفير براى حج، محلّ اشكال است.
تقصير براى ديگرى
1 ـ لازم نيست تقصير توسط خود شخص صورت گيرد و اگر ديگرى، مقدارى از مو يا ناخن او را بچيند، كافى است.
2 ـ كسى كه براى ديگرى ـ بوسيله چيدن مو ـ تقصير مى نمايد، نبايد مُحرم باشد، چون گرفتن موى ديگرى هم بر مُحرم حرام است، ولى گرفتن ناخنِ ديگرى توسط مُحرم، مانعى ندارد؛ لكن در فرض اول نيز بعيد نيست تقصير واقع شود، هر چند با كار حرام بر غير صورت گرفته باشد.
ترك تقصير در عمره مفرده و احرام مجدّد
اگر كسى در عمره مفرده تقصير را انجام ندهد و ـ مثلاً ـ به مدينه منوّره
برگردد يعنى به خارج حرم برود و مجدّدا جهت عمره ديگر مُحرم شود، احرام دوّم او صحيح نيست و بايد ابتدا تقصير نمايد تا از احرام اول بيرون آيد؛ و چنانچه احرام دوم او براى عمره تمتع بوده، بايد به ميقات برگردد و مُحرم شود و در صورت عدم امكان بازگشت به ميقات، در خارج حرم مُحرم شود.
تذكر:
طواف نساء و نماز آن در عمره تمتع، واجب نيست و بجا آوردن آن به قصد رجا، مانعى ندارد.
احكام خاص زمان بين عمره تمتع و اعمال حج
خارج شدن از مكّه بعد از عمره تمتع
كسى كه عمره تمتع را انجام داده در صورتى كه بداند اگر از مكه خارج شود حج از او فوت مى شود، نمى تواند خارج شود؛ و اگر مى داند كه اگر از مكه خارج شود به اعمال حج مى رسد، مى تواند خارج شود، اگر چه احوط عدم خروج است مگر با احرام براى حج.
خروج بدون احرام بعد از عمره تمتع از مكه معظّمه
بعد از پايان يافتن عمره تمتع اگر شخصى بدون احرام از مكه مكرّمه خارج شد و از ميقاتهاى احرام گذشت، مثلاً به مدينه منوّره رفت دو صورت دارد:
1 ـ اگر ماهى كه در آن جهت عمره مُحرم شده بوده، نگذشته باشد، مثلاً در ماه ذى القعدة عمره تمتع را انجام
داده و در همان ماه به مكه مكرمه برگردد، در اين صورت مى تواند بدون احرام وارد مكه مكرمه شود و از مكّه براى حج احرام ببندد و جهت انجام بقيه اعمال حج، روانه عرفات شود.
2 ـ و اگر ماهى كه در آن مُحرم شده بوده گذشته باشد پس محتاج به عمره تمتع است و عمره قبل را عمره تمتع محسوب نكند، و بنابر احتياط براى عمره قبل، طواف نساء و نماز آن را انجام دهد.
بيرون رفتن از مكّه معظّمه با احرام حج
بعد از انجام عمره تمتع و مُحرم شدن به احرام حج، خارج شدن از مكه معظّمه براى امور ضرورى، مانعى ندارد.
فرض اكتفا به احرام عمره مفرده براى عمره تمتع
اگر كسى در ماههاى حج، به نيت عمره مفرده مُحرم شده و داخل مكه معظّمه گردد و وقت براى انجام عمره مفرده و احرام مجدّد، تنگ باشد ـ اگر عمره مفرده به سببى بر او واجب نباشد ـ مى تواند قصد عمره تمتع را نموده و به آن عدول نمايد و بنابر احتياط قربانى كند.
انجام دادن عمره مفرده بعد از عمره تمتع در صورت خرید و فروش فیش حج
انجام دادن فیش حج عمره مفرده بعد از عمره تمتع، مانعى ندارد.
قبلاً گذشت كه حج تمتع از دو قسمت تشكيل مى شود: فیش حج عمره تمتع و اعمال حج است.

منبع : Behjat.ir

فیش حج, خرید و فروش فیش حج, حج, عمره, تمتع, فیش حج واجب, آموزش مناسک حج

در گام چهارم فیش حج عمره تمتع: سعـى

فیش حج - واجب چهارم در عمره تمتع «سعى بين صفا و مروه» است، كه عبارت از هفت مرتبه رفت و برگشت بين صفا و مروه، «سعى» است كه از صفا شروع و در دور هفتم به مروه ختم مى شود و به هر مرتبه آن يك «شوط» گفته مى شود.
فاصله زمانى سعى با طواف و نماز آن
1 ـ تأخير انداختن سعى از طواف و نماز آن تا فردا، جائز نيست، ولى تأخير آن تا شب جائز است هر چند احتياط مستحب آن است كه سعى را به تأخير نياندازد مگر به خاطر عذر، مانند زيادى گرما يا خستگى در اثناى آن.
2 ـ اگر كسى سعى را عمدا تا روز بعد تأخير بياندازد اگرچه معصيت كرده، ولى به صحت اعمال او، ضرر نمى زند.
ترك سعى
1 ـ سعى از اركان فیش حج و عمره است، پس اگر كسى عمدا آن را در عمره تمتع بجا نياورد، حج او باطل خواهد بود و بايد بعد از اين كه «فیش حج افراد» را بجا آورد در سال آينده خرید و فروش فیش حج نمايد؛ و افرادى هم كه جاهل به حكم باشند، در حكم عامد محسوب مى شوند.
2 ـ اگر كسى سهوا و از روى فراموشى سعى را بجا نياورد، براى انجام آن بايد رجوع نمايد؛ و اگر ممكن نباشد بايد نائب بگيرد تا از طرف او بجا آورد، و حج او صحيح است.
مقدم كردن سعى بر طواف
سعى بايد بعد از طواف و نماز آن بجا آورده شود و اگر مسأله را نداند يا فراموش كند و سعى را پيش از طواف بجا آورد، بنابر احتياط واجب بعد از بجا آوردن طواف و نماز طواف، آن را اعاده نمايد.
واجبات و شرايط سعى
1 ـ نيت
الف ـ سعى بايد با نيت و قصد قربت يعنى براى امتثال امر خداوند متعال انجام شود و به زبان آوردن آن لازم نيست، ولى اگر خواست نيت را بر زبان آورد، مى تواند بگويد: «هفت شوط سعى صفا و مروه انجام مى دهم به نيت عمره تمتع از حَجّة الاسلام يا حج مستحبى قربة الى اللّه ».
ب ـ سعى بايد در حالت بيدارى انجام شود چه خودش سعى نمايد و چه بر روى چرخ و امثال آن؛ و اگر در اثناى سعى خواب رفت، همان مقدار را اعاده مى كند.

2 ـ شروع سعى از صفا
سعى بايد از صفا شروع شود و شوط هفتم به مروه ختم شود و اگر از مروه شروع نمود، آن را محسوب نكند و از صفا آغاز نمايد.
3 ـ سعى از راه متعارف
الف ـ رفت و آمد بايد از راه متعارف صورت گيرد و اگر از داخل مسجد الحرام يا راه ديگر برود، كافى نيست ولى لازم نيست رفت و آمد در يك خط مستقيم باشد.
ب ـ سعى در طبقه دوم اگر احراز شود كه بين صفا و مروه از بالاى كوه صفا شروع و به بالاى كوه مروه ختم مىشود كافى است.
ج ـ سعى لازم نيست به صورت پياده باشد، بلكه در حالت اختيار و قدرت، سواره سعى كردن مانعى ندارد.
4 ـ در مقابل بودن صفا و مروه در حال سعى
هنگام سعى به طرف مروه، واجب است كه مروه را روبروى خود قرار دهد و همچنين هنگام سعى به طرف صفا، صفا در مقابل او باشد، يعنى سعى او به صورت قهقرى (رفتن به عقب) نباشد ولى نگاه كردن به اطراف و پشت سر در حال سعى مانعى ندارد.
در سعى طهارت معتبر نيست
1 ـ در سعى طهارت از نجاست معتبر نيست، يعنى اگر كسى، بدن يا لباس او نجس باشد، سعى او صحيح است.
2 ـ در سعى طهارت از حدث معتبر نيست، يعنى اگر كسى جنب باشد يا زنى حائض باشد يا وضو نداشته باشد، سعى او صحيح است اگرچه احوط رعايت طهارت از حدث است.
پوشش بدن در هنگام سعى
در سعى، ستر عورت شرط نيست يعنى اگر مراعات ستر عورت به نحوى كه در نماز لازم دانسته شده است نشود، سعى صحيح است؛ پس اگر در سعى، بعضى از مواضع بدن زن غير از وجه و كفّين ظاهر شد به سعى او ضرر نمى زند.
سعى افراد ناتوان و ضعيف
1 ـ در سعى لازم نيست كسى با پاى خودش سعى نمايد؛ پس همه افراد، چه قدرت بر پياده سعى نمودن داشته باشند و چه نداشته باشند، سعى دادن آنها بر روى چرخ و روى دوش مانعى ندارد.
2 ـ اگر كسى به هيچ وجه نتواند سعى نمايد هر چند به نحو سواره و امثال آن، بايد نائب بگيرد.
موالات در سعى
1 ـ لزوم موالات در غير شوط اول ـ يعنى پى در پى بودن سعى ـ معلوم نيست.
2 ـ نشستن روى صفا يا مروه به جهت استراحت، مانعى ندارد و احوط آن است كه بين آن دو بدون عذر ننشيند.
3 ـ در هنگام سعى، خوردن و آشاميدن، جايز است.
زياد كردن در سعى
1 ـ زياد كردن در سعى از روى عمد، موجب بطلان است، چنانكه در طواف گذشت.
2 ـ زيادى در سعى از روى جهل، به صحت آن ضرر نمى زند.
3 ـ زياد كردن سهوى در سعى، موجب بطلان آن نمى شود، ولى جمعى از علماـ رضوان اللّه عليهم ـ ذكر كرده اند كه مستحب است اگر زيادى يك شوط كامل يا بيشتر باشد آن مقدار زياده را به هفت برساند تا يك سعى كامل شود كه ختم سعى دوم بر صفا خواهد بود؛ و چنانچه زيادى كمتر از يك شوط باشد آن را رها مى كند و سعى او صحيح است.
4 ـ اگر كسى در حال سعى بعد از گذشتن از مكان هروله به گمان اين كه هروله لازم بوده برگردد و مقدارى را كه به صورت عادى سير كرده بوده با هروله تكرار نمايد، سعى او ظاهرا اشكال ندارد.
كم كردن از سعى
1 ـ اگر كسى عمدا از سعى كم كند، بايد آن را تا قبل از وقوف به عرفات به نحو كامل انجام دهد؛ و اگر تا قبل از وقوف به عرفات نتوانست آن را تدارك نمايد، حج او باطل مى شود و بايد حج افراد انجام دهد و سال بعد حج را اعاده نمايد.
2 ـ اگر كسى سهوا از سعى كم كند، دو حالت دارد:
الف ـ اگر بيشتر از سه شوط را فراموش كرده، بايد بنابر احتياط كل آن را بجا آورد هر چند به شهر خود رفته باشد؛ و اگر متمكن از مراجعت نيست، بايد نائب بگيرد تا از طرف او سعى را انجام دهد.
ب ـ اگر كسى چهار شوط را بجا آورده و بقيه را فراموش كرده، باقيمانده را هر وقت يادش آمد بجا آورد و حتى اگر از حج برگشته باشد و نتواند برگردد، بايد نائب بگيرد تا از طرف او انجام دهد.
3 ـ اگر از روى فراموشى مقدارى از سعى را در عمره تمتع كم نمود و به اعتقاد اين كه از سعى فارغ شده با عيال خود نزديكى نمود، جمعى ذكر كرده اند كه علاوه بر اين كه بايد سعى را خودش تمام نمايد يا نائب بگيرد، واجب است يك گاو كفّاره بدهد و بعضى گرفتن ناخنها را به آن ملحق كرده اند و عمل به آن احوط است.
شك در سعى و دورهاى آن
1 ـ بعد از تمام شدن سعى اگر كسى در عدد شوطهاى آن شك كند، سعى او صحيح است و به شك خود اعتنا نكند.
2 ـ اگر كسى در انجام دادن اصل سعى شك داشته باشد تا محل آن باقى است بايد آن را بجا آورد.
3 ـ اگر كسى در مروه شك كند كه دور هفتم است يا نهم، به شك خود اعتنا نكند؛ ولى اگر اين شك در اثناى شوط باشد، ظاهرا سعى او باطل و لازم است آن را از سر بگيرد.
4 ـ حكم شك در عدد شوطهاى سعى، مانند حكم شك در دورهاى طواف است كه گذشت.
حجيت ظن در شوط هاى سعى
اعتبار ظن در عدد شوط هاى سعى، خالى از وجه نيست ولى اگر كشف خلاف شد، احتياط آن است كه اگر مى تواند خودش آن را اعاده كند و اگر نمى تواند نائب بگيرد.
قطع نمودن سعى
1 ـ قطع نمودن سعى از روى عذر ـ مانند خستگى زياد و كسالت و امثال آن ـ جايز است.
2 ـ اگر كسى به هر دليل سعى را قطع نمود، اگر:
الف ـ در شوط اول آن را قطع نموده باشد و موالات بهم نخورده باشد، سعى را ادامه مى دهد و اگر موالات بهم خورده باشد سعى را از سر مى گيرد.
ب ـ اگر كسى در شوط دوم به بعد سعى را قطع نمود، آن را اتمام مى نمايد چه موالات فوت شده باشد و چه نشده باشد.
سعى دادن كودكان و ديگران
1 ـ كسى كه خودش سعى مى كند مى تواند در همان حال، ديگرى را نيز سعى دهد.
2 ـ افرادى كه بر روى چرخ و امثال آن سعى مى نمايند، بايد در حال سعى بيدار باشند.
بازگشتن به عقب به هنگام سعى
اگر كسى در هنگام سعى بدون نيت، جهت كارى ـ مثلا پيدا نمودن همراهان خود ـ مقدارى به عقب برگردد و مجددا بازگردد و نيت او اين باشد كه از همان جايى كه به عقب بازگشته سعى ادامه پيدا كند، سعى او صحيح است.

منبع : Behjat.ir

فیش حج, اخبار حج, خرید فروش حج, قیمت فیش حج, آموزش مناسک حج, عمره تمتع